Analiza trendów temperatur powietrza w Polsce w latach 1961–2024 w kontekście konieczności aktualizacji wartości temperatur projektowych
Analysis of air temperature trends in Poland from 1961 to 2024 in the context of revising design temperatures
Aleksandra Komorowska, Dominik Kryzia, Rafał Sowiński, Tomasz Surma, Krzysztof Zamasz, Pablo Benalcazar
Streszczenie
Celem artykułu jest prezentacja wyników dotyczących oceny zmian temperatur powietrza w Polsce w latach
1961–2024 w kontekście konieczności aktualizacji projektowych temperatur zewnętrznych wykorzystywanych przy obliczaniu
obciążenia cieplnego budynków. Analiza została przeprowadzona na podstawie danych pomiarowych Instytutu Meteorologii
i Gospodarki Wodnej – PIB, obejmujących 64 stacji pomiarowych funkcjonujących w badanym okresie. Na podstawie dostępnych
szeregów czasowych określono zmiany średnich rocznych temperatur powietrza, wartości ekstremalne w sezonie grzewczym
oraz liczbę dni z temperaturą średniodobową poniżej −10°C, 0°C oraz 12°C.
Wyniki wskazują na systematyczny wzrost średnich temperatur powietrza, spadek częstości występowania ekstremalnie niskich
wartości oraz zmniejszenie liczby dni wymagających ogrzewania budynków. Obowiązujące w Polsce wartości temperatur
projektowych, oparte na danych sprzed kilku dekad, nie odzwierciedlają współczesnych warunków klimatycznych. Ponieważ
stanowią one podstawę do wyznaczania obciążenia cieplnego budynków oraz zamawiania mocy cieplnej w systemach
ciepłowniczych, mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie całego sektora. Brak ich aktualizacji prowadzi do przewymiarowania
źródeł ciepła, wyższych kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych oraz obniżenia efektywności energetycznej budynków
i systemów ciepłowniczych.
Otrzymane wyniki wskazują na pilną potrzebę aktualizacji krajowych wartości projektowych oraz redefinicji granic obecnych
stref klimatycznych, co umożliwi dostosowanie projektowania i eksploatacji systemów grzewczych do aktualnych warunków
klimatycznych i wesprze realizację celów dekarbonizacyjnych w sektorze budownictwa i ciepłownictwa.
1961–2024 w kontekście konieczności aktualizacji projektowych temperatur zewnętrznych wykorzystywanych przy obliczaniu
obciążenia cieplnego budynków. Analiza została przeprowadzona na podstawie danych pomiarowych Instytutu Meteorologii
i Gospodarki Wodnej – PIB, obejmujących 64 stacji pomiarowych funkcjonujących w badanym okresie. Na podstawie dostępnych
szeregów czasowych określono zmiany średnich rocznych temperatur powietrza, wartości ekstremalne w sezonie grzewczym
oraz liczbę dni z temperaturą średniodobową poniżej −10°C, 0°C oraz 12°C.
Wyniki wskazują na systematyczny wzrost średnich temperatur powietrza, spadek częstości występowania ekstremalnie niskich
wartości oraz zmniejszenie liczby dni wymagających ogrzewania budynków. Obowiązujące w Polsce wartości temperatur
projektowych, oparte na danych sprzed kilku dekad, nie odzwierciedlają współczesnych warunków klimatycznych. Ponieważ
stanowią one podstawę do wyznaczania obciążenia cieplnego budynków oraz zamawiania mocy cieplnej w systemach
ciepłowniczych, mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie całego sektora. Brak ich aktualizacji prowadzi do przewymiarowania
źródeł ciepła, wyższych kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych oraz obniżenia efektywności energetycznej budynków
i systemów ciepłowniczych.
Otrzymane wyniki wskazują na pilną potrzebę aktualizacji krajowych wartości projektowych oraz redefinicji granic obecnych
stref klimatycznych, co umożliwi dostosowanie projektowania i eksploatacji systemów grzewczych do aktualnych warunków
klimatycznych i wesprze realizację celów dekarbonizacyjnych w sektorze budownictwa i ciepłownictwa.